Dag 17 – woensdag 20-2: Knysna Coutry lodge

We zijn rond 7 uur wakker en keutelen wat rond op de kamer.

Ontbijtbuffet

Om 9 uur schuiven we aan aan het ontbijt, dat er geweldig uitziet. Ook hier vers fruit, muesli, yoghurt in vele variaties, brood, ei in diverse soorten – met spek, tomaat en champignons indien gewenst – en diverse jams. Goede koffie ook! Het wordt een gezellig ontbijt. Eerst raken we aan de praat met een Nederlands stel, dat vandaag naar Addo vertrekt. Daar kunnen we wel wat tips over geven…. Daarna met een Zuid-Afrikaans Health & Safety engineer uit Johannesburg, die hier voor zijn werk moet zijn. Hij vertelt iets heel verhelderends over de ontwikkelingen sinds de onafhankelijkheid in 1997. Voor die tijd werden alle lijnen uitgezet door blanken, en daarna werden om de gelijkheid te benadrukken veel Afrikanen op leidinggevende posities benoemd.

En daar gaat het mis, met onder andere de landelijk bespotte stroomonderbrekingen tot gevolg. Maar zijn analyse gaf niet de Afrikanen de schuld, maar degenen die de transitie hebben begeleid. Veelal blanken dus. Want hij had aan den lijve geconstateerd dat veel Afrikanen simpelweg de basisvaardigheden missen die wij als blanken al van kind af aan meekrijgen. En dan gaat het niet alleen om eten met mes en vork, maar hij gaf een heel simpel voorbeeld: vrijwel ieder blank kind kan een boutje en een moertje zowel met rechts als met links op elkaar zetten. Dat leer je spelenderwijs met lego of mecano. Hij had simpelweg geconstateerd dat vrijwel geen van zijn Afrikaanse medewerkers die vaardigheid van huis uit had meegekregen…. Als hij vroeg of ze met gereedschap konden omgaan werd ja gezegd, maar vervolgens kon een schroevendraaier niet van een beitel onderscheiden worden. Zijn analyse: als de de basisbouwstenen niet beheerst zal je de complexere zaken nooit kunnen leren: simpelweg omdat je de verbanden niet ziet. En de huidige wereld is te complex om helemaal op geheugen te begrijpen. Tot zijn grote spijt zijn vervolgens ook de laatste tijd steeds meer ambachtssholen gesloten, omdat iedereen wil doorleren voor manager of ingenieur. Maar daarvoor ontbreekt de basis, dus komt er van hele generaties eigenlijk niets terecht. En die moeten nu net het land dragen.

Een echt leuk en verhelderend gesprek, dat ook veel stof tot nadenken geeft. Het blijft een bijzonder ingewikkeld land, met uitermate grote uitdagingen voor de leiders.

Het leek ons een oprecht lieve en betrokken man, die vol trots vertelde dat hij gelukkig wel 10 mensen op weg had kunnen helpen door ze vanaf het begin te coachen. Maar ook moest toegeven dat het met 20 andere niet was gelukt…

Daarna raakten we in gesprek met twee Nederlandse dames uit Grijpskerk. Een van de twee had als kind lang in Zuid-Afrika gewoond en liet nu haar vriendin “haar” land zien. Stoer stel, maar ze zetten ons wel op het spoor van de middagbesteding. Zij hadden de dag ervoor een soort cruise gemaakt: boottocht over de lagune, lunch in een prma restaurant, eind de berg op met een soort trekker en daarna een wandeling naar beneden door het beroemde fynbos met spectaculaire vergezichten. Dat leek ons ook wel leuk om te doen, dus tegen de verwachte vertrektijd van 11:30 meldden wij ons bij het boekingskantoor aan het waterfront. Helaas: die specifieke trip was om 10 uur al vertrokken. Wel konden we een versie zonder lunch doen: die zou om 14:30 vertrekken. Daarvoor geboekt, en daarna was het “wat nu”?

In een winkeltje aan het waterfront zien we een hele mooie aardewerk poes. Even denken is echt maar even en we besluiten die als aandenken te kopen. Er staat ook een prachtige wachter, die vooral Gerard erg aanspreekt. Ook die gaat in een mooie verpakking en achter in de auto. We besluiten een eindje te gaan rijden in de omgeving. Eerst komen we terecht in Oud Belvidere: een heel klein superschoon plaatsje met een hele fraaie oude Anglikaanse kerk, omgeven door een kerkhof dat zo te zien nog steeds in gebruik is. Zuid-Afrika is behoorlijk gelovig, en je ziet veel (vooral gereformeerde) kerken. Dit is zo te zien een die nog vol in gebruik is. Het is een heerlijk rustige omgeving, maar duidelijk in een heel welgestelde buurt.

Daarna rijden we door naar Brenton on Sea. Een badplaats met de allure van Zandvoort of Bergen aan Zee. Een schitterend strand, dat wel diep gelegen is in een natuurlijke baai. We bekijken een en ander vanaf de parkeerplaats. We hebben niet genoeg tijd voor uitgebreid strandbezoek, en kiezen in plaats daarvan voor een lunch in een klein brasserietje naast een hotel. Die is heerlijk, maar we hebben zoveel besteld dat we een deel laten inpakken en meenemen. We rijden terug en schepen in voor onze eco-experience. Bijna in de verkeerde boot: die vertrekt 5 minuten eerder voor alleen een rondvaart met onder andere een hele schoolklas.

Onze boot is wat rustiger. We varen in ongeveer een half uur over de lagune. Dat is feitelijk een estuarium (gebied dat droogvalt met de getijden met een open verbinding met de zee) vertelt de gids, en een van de grootste van de wereld. Omdat de toegang erg smal is zijn de stromingen bijzonder gevaarlijk: nog jaarlijks vergaan er schepen. CommerciĆ«le scheepvaart op Knysna is om die reden al in de 50’er jaren gestaakt. We meren daarna aan op een eiland, waar de organisatie een soort natuurgebied heeft ontwikkeld. Dat is al gestart aan het eind van de 19e eeuw, maar in 2017 is een heel groot deel van de vegetatie en de gebouwen door bosbranden verwoest.

Het hele gebied van de Garden route heeft daar toen mee te maken gehad, maar Knysna was het zwaarst getroffen gebied met een aantal dodelijke slachtoffers, honderden verloren gegane huizen en heel veel verwoeste natuur. De gids kon levendig vertellen over zijn herinneringen aan die verschrikkelijke dagen: het leek wel een oorlogsgebied. Na het doven van het vuur (na een week) door regen en een andere windrichting kon de schade worden opgenomen. Die was gigantisch. De gebouwen waren grotendeels verwoest en er is een schitterend nieuw, zeer modern vormgegeven restaurant teruggebouwd.

Qua natuur was er ook een positief punt: de exotische woekeraars in het gebied zoals yukka’s waren allemaal weggebrand, en de fynbos zaden ontkiemen pas bij zeer hoge – lees bosbrand – temperatuur. Dat kennen wij van de Drentse heide: erica (het heideplantje) is van dezelfde familie en daarom moet heide soms ook afgebrand worden. Het is geweldig om te zien hoeveel de natuur 18 maanden al weer hersteld is. Dat zien we als een trekker ons met een treintje wagens naar de top van het eiland heeft gebracht en we naar beneden lopen. Heel mooi, met ook nog eens prachtige vergezichten op Knysna en het water.

Na een drankje in het restaurant – waar we weer terugkomen – varen we weer terug. Moe en voldaan rijden we terug naar de lodge. We besluiten niet meer uit eten te gaan en ons te redden met wat voorhanden is. Dat lukt, en daarna besluiten we nog wat te gaan drinken op het terras.

Daar zit een grote groep Nederlanders: twee zussen die in hun tienerjaren rond 1979 kort in Zuid-Afrika gewoond hebben omdat hun ouders daar een nieuw leven wilden opbouwen. Dat lukte niet, de een was na 3 maanden al terug in NL, de andere volgde met haar ouders na anderhalf jaar. Nu waren ze met partners, kinderen en aanhang 11 man sterk op nostalgische toer door een stukje van hun jeugd. Met een uitstekend rood wijntje van de bar erbij wordt het erg gezellig.

Maar om een uur of 10 is het tijd om te gaan slapen. Morgen verder, naar de ontmoeting met de cheetah’s :-). We kregen al keurig een reminder, en zelfs het advies wat extra tijd te nemen omdat er wegwerkzaamheden zijn.