Egypte – dag 02: zondag 9-3-08

De hectiek van Caïro & excursie naar Saqqara en Gizeh

Als we opstaan zijn we een klein beetje uitgerust. Het ontbijt is leuk: een van de kokkies staat met een bol pannetje op een eveneens bol kookplaatje omeletjes te bakken. Met simpele middelen kun je iets echt lekkers maken. De koffie is belabberd: dat zal een rode draad worden in Egypte. Soms is een dubbele schep Nescafé mogelijk, héél soms staat er opeens ergens een espresso apparaat. Turkse koffie is wél goed verkrijgbaar en eigenlijk best lekker. Dwingt wat kalmte af J …. Maar ik schakel zelf snel over op thee: dat is de nationale drank.

De dag staat in het teken van een excursie naar de piramides en de dodenstad Saqqara, met de piramide van Djoser, het Serapium en talloze graven van hoge ambtenaren. We starten met Saqqara. Voordat je daar komt moet je eerst de stad door die nu echt tot leven is gekomen. Caïro is een van de grootste steden van de wereld met een oppervlakte van bijna 500 km2 en 22 miljoen inwoners. Ter vergelijking: de provincie Utrecht is 1450 km2 en heeft 1,1 miljoen inwoners…. De metropool is de grootste stad van het Afrikaanse continent en één van de dichtstbevolkte steden ter wereld. De stad ligt in de woestijn, net ten zuiden van de Nijl-delta, die de grootste oase van het land vormt. De oude Egyptenaren hadden hier al in 3100 voor Chr. de wereldstad Memphis gesticht.

Tegenwoordig is Caïro het bruisende hart van Egypte, waar maar liefst een kwart van de totale bevolking woont. Het is er zeer levendig en vol; overal is ruimtegebrek want de stad is absoluut niet op zoveel mensen berekend. Vooral het verkeer is zeer chaotisch; met veel getoeter worstelt men zich door de volle straten. Het centrum van de stad bestaat uit boulevards, onderling verbonden door een wirwar van steegjes. Hier maken handwerkslieden de meest uiteenlopende zaken die op de vele kleurrijke bazaars verkocht worden. Op onze laatste dag zullen we nog een van die bazaars gaan bezoeken.

Als we vertrekken lopen we direct vast in het verkeer. Een echte chaos: iedereen rijdt overal, snijden is standaard en de claxon doet dienst als richtingaanwijzer. Het schiet uiteraard niet op, maar op de een of andere manier loodst chauffeur Kamal ons toch steeds verder.

In de bus ontdekt Ria dat de accu van de camera leeg is. En tot overmaat van ramp zitten de reservebatterijen – die we altijd meenemen – nog in de koffer in het hotel. Balen! De eerste dag in Egypte en géén foto’s kunnen maken. Even nieuwe batterijen kopen gaat niet lukken dus het is gewoon maar accepteren. Er zijn vast wel anderen die foto’s maken…..

Onze gids van vandaag is Amira: een kleine en zeer goedlachse dame. Met hoofddoek, zoals het merendeel van de vrouwen die we zien. In Caïro relatief het minst, hoe zuidelijker en hoe minder stedelijk hoe meer bedekking. Maar het ziet er vaak zéér stijlvol uit en wordt met flair gedragen. En de ogen spreken  boekdelen. Met mijn lengte ben ik een bezienswaardigheid, hoewel Amira vertelt dat haar man ook ruim 1m90 is. Ze zijn er dus wel; lange Egyptenaren.

Saqqara is een heel groot complex. De grafvelden zijn hier zo uitgestrekt dat er nog regelmatig bijzondere nieuwe graven worden ontdekt. Binnenkomen op het tempelcomplex doe je door het Serapium, een indrukwekkende zuilengalerij geïnspireerd op palmbomen: 40 geribbelde zuilen. Ook mooi is het graf van Meroeka, de schoonzoon van Teti, de eerste koning van de 6e dynastie (2345-2181 v.C.) die ook op het complex begraven ligt, in een overigens vervallen piramide.

Belangrijkste bezienswaardigheid is de trappiramide van Djoser, aangelegd in de 27e eeuw v.C. door hogepriester bouwer/architect Imhotep. Deze vond de standaard mastaba (rechthoekige doos als grafmonument) als bedekking van het graf van de farao onvoldoende en bouwde er een 5-tal, steeds kleiner wordende mastaba’s bovenop. Later zou deze bouwwijze worden verfijnd door niet trapsgewijs, maar in piramidevorm te gaan bouwen.

We lunchen onderweg – een lopend buitenbuffet – in een groene oase in een verder goor gebied. De hapjes en drankjes zijn verrassend lekker. We zitten aan lange tafels en kunnen opscheppen zo veel we willen en de meeste van ons doen dat ook een tweede keer. Het restaurant is heel groen en schoon, met uitzondering van de herentoiletten, maar zelfs die zijn achteraf voor Egyptische begrippen keurig. De damestoiletten waren wel perfect in orde: kwestie van prioriteiten wellicht J.

Als we verder rijden voert de rit langs een irrigatiekanaal dat duidelijk ook wordt gebruikt als vuilstortplaats. De mensen zijn ondanks de rommel om hun heen vooral vrolijk: overal wordt gelachen en gegroet. Ook de gesluierde vrouwen groeten of knikken ons vriendelijk toe. Gids Peter is een heel relaxte Groninger, die met onderkoelde humor een en ander vertelt. Over praktische zaken als hoeveel geld meenemen, water inslaan en omgaan met de paar mogelijke boefjes die we tegen gaan komen, maar hij doet vooral zijn best om duidelijk te maken dat Egypte een veilig en prettig land is om in te reizen. De horrorverhalen over vijandigheid, hygiëne en criminaliteit die de ronde doen probeert hij – wat ons betreft met succes – te ontzenuwen.

Na de lunch gaan we op weg naar de piramides van Gizeh. De grote is van  Cheops, dat is de bekendste, gebouwd in 2589-2566 v.C. Twee kleinere staan ernaast: Chefren, iets kleiner en gebouwd voor de zoon van Cheops en Myccerinus, veel kleiner en gebouwd voor de opvolger van Chefren. Op het plateau zijn verder ook de sfinx en diverse andere opgravingen te vinden. De top van de piramide van Chefren is bijzonder: daar zit nog het kalkstenen omhulsel op dat de piramide oorspronkelijk een echt vlakke buitenkant gaf. Bij alle andere piramiden is dit verwijderd en hergebruikt als bouwmateriaal. Mohammed Ali, een Albanese heerser in Egypte in het begin van de 18e eeuw, had zelfs het plan ze helemaal te slopen…..

Het plateau bevindt zich inmiddels echt aan de rand van de stad en de woonwijken reiken tot aan de voet van het plateau. De piramiden zijn vele malen onderzocht en er bestaan er nog steeds veel vragen over deze mysterieuze plek: waarom zijn ze precies op deze plaats gebouwd, is er een relatie met de stand van de sterren ten tijde van de bouw. Als je aan de voet van de kolossale hoop steen van de piramide van Cheops staat kan je alleen maar verwonderd zijn over de genialiteit van de mensen die dit gebouwd hebben. En dat het een grafmonument is voor maar één persoon…. Cliché maar waar: in het echt zijn ze groter dan je van de plaatjes verwacht. Het blijft doodzonde dat de camera onbruikbaar is!

Je kunt voor 100 pond (delen door 8: € 12,50 dus) de piramide van Cheops in, maar daar staat een grote rij. Peter heeft in de bus als tip gegeven dat je voor 25 pond ook Chefren in kunt en dat die piramide eigenlijk net zo leuk is. We besluiten dat te doen. Het is wel een hele inspanning. De piramide meet 215 bij 215 meter en je komt naar het midden door een gang die eerst onder een hoek van 45 graden daalt en vervolgens weer stijgt. 135 meter naar beneden, 135 meter omhoog. Op zich wel te doen, maar de gang is 1 bij 1 meter en het is er binnen zo’n 28 graden en benauwd. Tegenliggers zij dus een echte uitdaging…..  Topsport op de eerste dag. Maar het is de moeite waard: na een zware tocht staan we midden in een wereldwonder te kijken naar (en uit te hijgen bij) de sarcofaag van Chefren die er nog steeds staat. Héél bijzonder. Weer buiten is de verkoelende wind zeer welkom: het zweet loopt in straaltjes van de rug. En dan is het nog niet eens zomer.

De Sfinx staat veel verder van de piramiden dan je denkt op basis van de bekende plaatjes. We gaan er met de bus naar toe, met een omweg langs het mooie panoramapunt. Druk met allerlei toeristenbussen natuurlijk, maar inderdaad een fraai gezicht op het plateau van Giza/Gizeh. Bij de sfinx komen we net voor sluitingstijd aan en je kunt er over de hoofden lopen. We gaan toch maar naar binnen: je moet hem toch gezien hebben….. Men heeft tot nu toe aangenomen dat de sfinx 4500 jaar oud is maar er komen steeds meer theorieën die beweren dat deze leeuwenfiguur 6000 jaar ouder zou zijn. Zou best kunnen: de sfinx ligt er onverstoorbaar bij.

We verlaten zo laat mogelijk de Sfinx en hebben nog even de kans om er een beetje rustig rond te kijken. Daarna rijdt de bus ons weer door de chaos terug naar het hotel. Afgesproken is om deze eerste dag samen te gaan eten in het hotel. Voor die tijd praat Peter de hele reis rustig met ons door in de bar van het hotel en gaan we nog even inkopen doen (lees: belastingvrij alcohol halen voor de woestijntocht) in de winkel van het nabijgelegen Marriot hotel. We slaan 4 flessen wijn in – voor elke dag een – via een waanzinnige procedure: één man neemt de bestelling op, de volgende legt dat vast op papier, de derde tekent dat aan in ons visum, de vierde rekent af en bij de vijfde kunnen we het dan ingepakt ophalen. Zo houd je de werkloosheid dus laag…..!

Het restaurant van het hotel is op de bovenste verdieping. Het is er rustig en er staat – zoals overal – een grote TV aan. Goed eten, maar ondanks de gezelligheid is bij de meeste mensen om half 10 het licht uit. Eindelijk douchen en slapen. Wake-up call zal om 5:30 zijn……